શું વિદેશી રોકાણકારોનો ખજાનો ખાલી છે કે કંઈ બાકી છે? ફેબ્રુઆરીમાં શેરબજારમાંથી આટલા હજાર કરોડ રૂપિયા ઉપાડી લેવામાં આવ્યા?!

ભારતમાં ઊંચા મૂલ્યાંકનને કારણે એફપીઆઈ વેચાઈ રહ્યા છે. તેઓ પોતાના પૈસા ચીની શેરોમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે, જ્યાં મૂલ્યાંકન ઓછું છે.

આ વખતે વિદેશી રોકાણકારો અલગ મૂડમાં હોય તેવું લાગે છે. બધી અટકળોને નકારી કાઢતા, વિદેશી રોકાણકારો સતત વેચાણ કરી રહ્યા છે. તમને જણાવી દઈએ કે ફેબ્રુઆરીમાં ફરી એકવાર વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (એફપીઆઈ) એ ભારતીય શેરબજારોમાંથી 34,574 કરોડ રૂપિયા પાછા ખેંચી લીધા છે. આ રીતે, 2025 ના પ્રથમ બે મહિનામાં એફપીઆઈ નું કુલ ઉપાડ ₹ 1.12 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે. વૈશ્વિક વેપાર અને કોર્પોરેટ કમાણી અંગે ચિંતા વચ્ચે એફપીઆઈ હજુ પણ વેચવાલ રહ્યા છે. વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા ભારે વેચવાલીથી શેરબજારમાં ભારે ઘટાડો થયો છે. ગયા સપ્તાહમાં ૩૦ શેરો વાળા બીએસઈ સેન્સેક્સ ૨,૧૧૨.૯૬ પોઈન્ટ અથવા ૨.૮૦ ટકા ઘટ્યા હતા. તે જ સમયે, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો નિફ્ટી 671.2 પોઈન્ટ અથવા 2.94 ટકા ઘટ્યો છે.

એટલા માટે એફપીઆઈ સતત પૈસા ઉપાડી રહ્યા છે

વોટરફિલ્ડ એડવાઇઝર્સના સિનિયર ડિરેક્ટર (લિસ્ટેડ રોકાણો) વિપુલ ભોવરે જણાવ્યું હતું કે, “ભારતીય શેરોના ઊંચા મૂલ્યાંકન અને કોર્પોરેટ કમાણી વૃદ્ધિ અંગે ચિંતાઓને કારણે એફપીઆઈ સતત પાછા ખેંચી રહ્યા છે.” ડિપોઝિટરી ડેટા અનુસાર, ફેબ્રુઆરીમાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ ભારતીય શેરોમાંથી ₹ 34,574 કરોડ પાછા ખેંચી લીધા હતા. જાન્યુઆરીની શરૂઆતમાં, એફપીઆઈ એ રૂ. 78,027 કરોડના શેર વેચ્યા હતા. આ રીતે, 2025 ના પ્રથમ બે મહિનામાં, એફપીઆઈ એ 1,12,601 કરોડ રૂપિયા પાછા ખેંચી લીધા છે. ભોવરે જણાવ્યું હતું કે બજારમાં તાજેતરના વેચવાલીનું મુખ્ય કારણ યુએસમાં બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો, યુએસ ડોલરનું મજબૂતીકરણ અને વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ છે. આના કારણે, રોકાણકારોનું ધ્યાન અમેરિકન સંપત્તિ તરફ વળી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં કંપનીઓના પરિણામો નબળા રહ્યા છે, જે અનિશ્ચિતતાના વાતાવરણને દર્શાવે છે. તેમણે કહ્યું કે કોમોડિટીના ભાવમાં ઘટાડો અને ગ્રાહક ખર્ચમાં ઘટાડો થવાથી સમસ્યા વધી ગઈ છે.

ચાઇનીઝ શેરોમાં નાણાંનું રોકાણ

ભારતમાં ઊંચા મૂલ્યાંકનને કારણે એફપીઆઈ વેચાઈ રહ્યા છે. તેઓ પોતાના પૈસા ચીની શેરોમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે, જ્યાં મૂલ્યાંકન ઓછું છે. “પરંતુ આ પ્રક્રિયામાં, તેઓ આકર્ષક મૂલ્યાંકન સાથે શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરતા ક્ષેત્રોમાં વેચાણ કરી રહ્યા છે,” તેમણે કહ્યું. એફપીઆઈ વેચાણમાં એક મહત્વપૂર્ણ વિરોધાભાસ એ છે કે તેઓ નાણાકીય સેવાઓમાં ભારે વેચાણ કરી રહ્યા છે, ભલે આ ક્ષેત્ર સારું પ્રદર્શન કરી રહ્યું હોય અને આકર્ષક મૂલ્યાંકન ધરાવે છે. આ ઉપરાંત તેઓ ડેટ કે બોન્ડ માર્કેટમાંથી પણ પૈસા ઉપાડી રહ્યા છે. સમીક્ષા હેઠળના સમયગાળા દરમિયાન, તેણે બોન્ડ માર્કેટમાંથી સામાન્ય મર્યાદા હેઠળ ₹ ૮,૯૩૨ કરોડ અને સ્વૈચ્છિક રીટેન્શન રૂટ દ્વારા ₹ ૨,૬૬૬ કરોડ પાછા ખેંચી લીધા છે.

એફપીઆઈ રોકાણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો

2024 માં ભારતીય બજારમાં એફપીઆઈ રોકાણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટીને ₹ 427 કરોડ થયું હતું. અગાઉ 2023 માં, તેઓએ ભારતીય બજારમાં ₹ 1.71 લાખ કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું, જ્યારે 2022 માં વૈશ્વિક કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા આક્રમક વ્યાજ દરમાં વધારા વચ્ચે તેઓએ ₹ 1.21 લાખ કરોડ પાછા ખેંચી લીધા હતા.