હોળી 2024: હોળીકા દહનની પરંપરા કેવી રીતે શરૂ થઈ? જાણો તેની પૌરાણિક કથા

હિંદુ ધર્મનો સૌથી મોટો તહેવાર હોળી આવવાનો છે. હોળીની ઉજવણી કરતા પહેલા હોળીકા દહન કરવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં તમારા મનમાં એક પ્રશ્ન આવી રહ્યો હશે કે હોળીકા દહન શા માટે કરવામાં આવે છે, આજે અમે તમને તેની પાછળની પૌરાણિક કથા જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ.

હોળી 2024: હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, હોળીનો તહેવાર દર વર્ષે ફાલ્ગુન મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. હોળીના તહેવાર દરમિયાન લોકો એકબીજાને રંગો લગાવે છે અને ગળે મળીને આ તહેવારને ખુશીથી ઉજવે છે. પરંતુ હોળીની ઉજવણી કરતા પહેલા હોળીકા દહન કરવાની પરંપરા સદીઓ જૂની છે. હિન્દુ ધર્મમાં હોળીકા દહન પાછળ એક પૌરાણિક માન્યતા છે. હોળીકા દહન હોળીના એક દિવસ પહેલા કરવામાં આવે છે, ચાલો જાણીએ તેની પાછળ શું છે માન્યતા.

ભક્ત પ્રહલાદ અને હોલિકાની પૌરાણિક કથા

દંતકથા અનુસાર, એક સમય હતો જ્યારે હિરણ્યકશિપુ નામનો રાક્ષસ રાજા હતો. જે પોતાના પુત્ર પ્રહલાદને નાપસંદ કરતો હતો કારણ કે પ્રહલાદ ભગવાન વિષ્ણુના પરમ ભક્ત હતા. હિરણ્યકશિપુ ભગવાન વિષ્ણુને પોતાના શત્રુ માનતો હતો. હિરણ્યકશિપુને પ્રહલાદના મુખમાંથી હરિની સતત પૂજા સાંભળવી ગમતી ન હતી, તેથી તે પોતાના પુત્રને મૃત્યુદંડ આપવા માંગતો હતો. તેણે ભક્ત પ્રહલાદને મૃત્યુદંડ આપવા માટે ઘણા પ્રયત્નો કર્યા પરંતુ ભક્ત વત્સલ શ્રી હરિએ દરેક વખતે પ્રહલાદને બચાવ્યો. હિરણ્યકશિપુએ પ્રહલાદને મારવા માટે તેની બહેન હોલિકાની મદદ લીધી કારણ કે હોલિકાને વરદાન હતું કે તે અગ્નિમાં બળી ન શકે, હિરણ્યકશિપુએ તેના પુત્ર પ્રહલાદને હોળીકા સાથે અગ્નિમાં સોંપી દીધો હતો. એવું કહેવાય છે કે જ્યારે ભગવાન ભક્તની રક્ષા કરે છે ત્યારે તેને કોઈ નુકસાન કરી શકતું નથી. સળગતી અગ્નિમાં પ્રહલાદને કંઈ થયું નહીં પણ હોળીકા તેમાં બળીને રાખ થઈ ગઈ. આ જોઈને હિરણ્યકશિપુ સ્તબ્ધ થઈ ગયો અને પોતાની નિષ્ફળતા અને તેની બહેન બળીને રાખ થઈ જવાનો શોક વ્યક્ત કર્યો.

હોળીકા દહનની પરંપરા શરૂ થઈ

માન્યતા મુજબ જે દિવસે હોળીકા અગ્નિમાં ભસ્મ થઈ ગઈ તે ફાલ્ગુન માસની ચતુર્દશી તિથિ હતી અને તે સમય પ્રદોષ કાળ હતો. ત્યારથી હોલિકા દહનની પરંપરા ચાલી આવે છે. હોળીકા દહનના અગ્નિને ખૂબ જ પવિત્ર માનવામાં આવે છે અને આ તહેવારને અનિષ્ટ પર સારાની જીતનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. લોકો હોળીકા અગ્નિને નકારાત્મક ઉર્જાનો અંત લાવવાનું પ્રતીક માને છે, તેથી લોકો હોળીકાનું દહન કરે છે.

હોળીકા દહન 2024 નો શુભ સમય:

હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, આ વખતે હોળીકા દહન 24 માર્ચ, 2024, રવિવારના રોજ કરવામાં આવશે. તેનો શુભ સમય 24 માર્ચે રાત્રે 11:13 વાગ્યાથી બીજા દિવસે 25 માર્ચે બપોરે 12:27 સુધી રહેશે. હોળીકા દહનની પૂજા માટેનો કુલ સમયગાળો 1 કલાક 14 મિનિટનો રહેશે. મુહૂર્ત અનુસાર, તમે આ સમયગાળા દરમિયાન હોળીકા દહન કરી શકો છો.