મેહુલ ચોક્સી પીએનબી ફ્રોડ: ઇડી તપાસમાં અત્યાર સુધી શું થયું, કેટલા પૈસા રિકવર થયા

અરજી સ્વીકારીને, કોર્ટે 2565.90 કરોડ રૂપિયાની મિલકતોના મુદ્રીકરણને મંજૂરી આપી હતી. આ આદેશ પછી, મિલકતો તેમના હકદાર માલિકોને સોંપવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી હતી.

પંજાબ નેશનલ બેંક સાથે 13,500 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી કરનાર હીરા ઉદ્યોગપતિ મેહુલ ચોક્સીની બેલ્જિયમમાં ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્રનો સૌથી મોટો છેતરપિંડી હતો, જેની તપાસ CBI અને ED સહિત ઘણી એજન્સીઓ દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે. આ સમગ્ર કેસમાં, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ પીડિતોને મિલકત પરત કરવા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું હતું. મેહુલ ચોક્સી કેસમાં જપ્ત કરાયેલી અને જપ્ત કરાયેલી મિલકતોના મુદ્રીકરણ માટે EDએ PNB અને ICICI બેંક સાથે મળીને મુંબઈની સ્પેશિયલ PMLA કોર્ટમાં સંયુક્ત અરજી દાખલ કરી હતી.

૧૨૫ કરોડ રૂપિયાથી વધુની સંપત્તિ લિક્વિડેટરને સોંપવામાં આવી છે.

આ અરજી સ્વીકારીને, કોર્ટે 2565.90 કરોડ રૂપિયાની મિલકતોના મુદ્રીકરણને મંજૂરી આપી હતી. આ આદેશ પછી, મિલકતો તેમના હકદાર માલિકોને સોંપવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ પ્રક્રિયામાં અત્યાર સુધીમાં, મેહુલ ચોક્સીની કંપની ગીતાંજલિ જેમ્સની 125 કરોડ રૂપિયાથી વધુની સંપત્તિ લિક્વિડેટરને સોંપવામાં આવી છે, જેમાં મુંબઈમાં ફ્લેટ અને SEEPZ વિસ્તારમાં સ્થિત બે ફેક્ટરીઓ અને વેરહાઉસનો સમાવેશ થાય છે. બાકીની મિલકતોનું પુનઃસ્થાપન પણ ચાલુ છે.

ICICI બેંક પાસેથી લોન લેવામાં ડિફોલ્ટ થયો

તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે મેહુલ ચોકસીએ 2014 થી 2017 દરમિયાન પીએનબી અધિકારીઓ સાથે મળીને છેતરપિંડી કરી હતી અને છેતરપિંડી કરીને લેટર ઓફ અંડરટેકિંગ્સ અને ફોરેન લેટર્સ ઓફ ક્રેડિટ જારી કર્યા હતા, જેના કારણે બેંકને 6097.63 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું હતું. એટલું જ નહીં, ચોક્સીએ ICICI બેંક પાસેથી મોટી લોન પણ લીધી અને તેના પર ડિફોલ્ટ થયો હતો.

EDએ ૧૩૬ થી વધુ સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા

અત્યાર સુધીમાં, ED એ આ કેસમાં દેશભરમાં 136 થી વધુ સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા છે અને 597.75 કરોડ રૂપિયાના ઘરેણાં અને અન્ય કિંમતી વસ્તુઓ જપ્ત કરી છે. આ ઉપરાંત, 1968.15 કરોડ રૂપિયાની સ્થાવર અને જંગમ સંપત્તિ પણ જપ્ત કરવામાં આવી છે, જેમાં ભારત અને વિદેશમાં મિલકતો, વાહનો, બેંક ખાતા, ફેક્ટરીઓ, શેર અને ઝવેરાતનો સમાવેશ થાય છે.

કઈ સંપત્તિ જપ્ત કરવામાં આવી?

૧૦ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૪ ના રોજના કોર્ટના આદેશ મુજબ, ED અને બેંક સંયુક્ત રીતે ટાંચમાં લેવાયેલી મિલકતોનું મૂલ્યાંકન અને હરાજી કરાવી રહ્યા છે. હરાજીમાંથી મળેલી રકમ સંબંધિત બેંકોમાં એફડીના રૂપમાં જમા કરવામાં આવશે. અત્યાર સુધીમાં, ગીતાંજલી જેમ્સ લિમિટેડની છ મિલકતો – મુંબઈના ખેની ટાવરમાં ફ્લેટ (લગભગ રૂ. 27 કરોડની કિંમતના) અને SEEPZ માં બે અન્ય મિલકતો (કુલ રૂ. 98.03 કરોડની કિંમતના) – લિક્વિડેટરને સોંપવામાં આવી છે. હવે કોર્ટના આદેશ મુજબ બાકીની મિલકતોના પુનઃસ્થાપનનું કામ પણ ચાલી રહ્યું છે.